ဤသည္ကိုပင္- အေမရိကန္ သမၼတေဟာင္း ဂၽြန္အက္ဖ္ ကေနဒီက- ေအာက္ပါ အတိုင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။-
“The Chinese use two brush strokes to write the word 'crisis.' One brush stroke stands for danger; the other for opportunity. In a crisis, be aware of the danger--but recognize the opportunity.”
― John F. Kennedy
၄င္း နည္းဗ်ဴဟာ - တနည္းအားျဖင့္ု- “ျပႆနာ ကို ဖန္တီးပါ။ ၿပီးလွ်င္ ေျဖရွင္း ေပးလိုက္ပါ။ သင့္ကို ကိုးကြယ္ၾကလိမ့္မည္ (create the problem offer the solution)” ဟု လက္ေတြ႕ အသံုးခ်ၾက၏။
အထက္တြင္ ဦးစြာ ေဖၚျပခဲ့ေသာ သရဲေမြး- အပင္းျပန္ထုတ္ေပး ေသာ နည္းသည္- အလြယ္ ျမင္သာေသာ- အလြန္ ညံ့ေသာ နည္းျဖစ္ေသာ္လည္း- ၄င္းကိုပင္- အခ်ိန္ယူ ျပင္ဆင္၊ ျပဳျပင္ မြမ္းမံ လိုက္ေသာ အခါ-
ထိုပေယာဂ ဆရာ၏ လက္ကို အလြယ္ မျမင္ႏိုင္ေသာ- အေျခအေန သို႔ ေရာက္သြားေတာ့၏။ ေစာေစာကသို႔ မျမင္သာ ေတာ့ ေၾကာင့္- ေလးစားစြာ ကိုးကြယ္ ၾကရေတာ့၏။ ၄င္းတို႔၏ လက္ခ်က္ မွန္း သိႏိုင္ေစရန္ မွာမူ- သမိုင္းေၾကာင္း ကို ေလ့လာရမည္၊ ဤ ျဖစ္ရပ္ေပၚတြင္ မည္သူ အက်ိဳး႐ိွႏိုင္မည္ ကို ႀကိဳတင္ ၾကည့္ျမင္ ႏိုင္မွသာ ျဖစ္၏။ (ဥပမာ အားျဖင့္ - မွဳခင္း ရဲတပ္ဖြဲ႕ ၀င္မ်ား၊ မွဳခင္း စံုေထာက္မ်ား အေနျဖင့္- တစ္စံု တစ္ဦး ပံုမွန္ မဟုတ္ေသာ ေသဆံုးျဖင့္ ေသဆံုးပါက- သံသယ ႐ိွသူ စာရင္းတြင္- မိသားစု ၀င္တို႔ကို ပထမဦးစားေပး ထည့္သြင္းရ သည္ ကို သာမာန္သူမ်ား သတိမျပဳမိ)
ယခု အခါ- သဘာ၀ သယံဇာတ မ်ား ျဖစ္သည့္- ယူကရိန္း ႏိုင္ငံ ၏ သတင္းကို စာဖတ္သူမ်ား ေလ့လာ ၾကားသိ ၾကရပါမည္။
သဘာ၀ သယံဇာတ ေပါမ်ားသည့္ ႏိုင္ငံ တိုင္း လိုလိုပင္-
- ညံ့ဖ်င္းေသာ ေခါင္းေဆာင္၊ လာဘ္ စား အက်င့္ပ်က္ေသာ ေခါင္းေဆာင္မ်ား အာဏာ ရလာတတ္၏။ ႐ိုးသားေသာ- ေျဖာင့္မတ္ေသာ- မည္သူ႕ကို မွ် ဆရာမတင္ လိုေသာ သူရဲေကာင္း ေခါင္းေဆာင္မ်ား ဥပေစၦဒက ကံျဖင့္- ဆံုးပါးၾက၏။ (အာဖရိက ႏွင့္ အေရွ႕ အလယ္ပိုင္း ေဒသမ်ား၊ လက္တင္ အေမရိက ႏိုင္ငံ မ်ားစြာတြင္ ထိုကိစၥမ်ားစြာကို ျမင္ရႏိုင္၏။
- အကယ္၍- ျပည္နယ္ တစ္ခု အေနျဖင့္- ထူးထူးျခားျခား- (စစ္ေရး ဗ်ဴဟာ အားျဖင့္ လည္းေကာင္း၊ သယံဇာတ အားျဖင့္ လည္းေကာင္း) ႐ိွေနေသာ္ ထိုျပည္နယ္ ခြဲထြက္မွဳတို႔ ျဖစ္ရန္- ဘာသာေရး လူမ်ိဳးေရး ပဋိပကၡမ်ား ဖန္တီးရ၏။ အခ်ိဳ႕မွာ အေျခခံ ကြဲေၾကာင္း ႐ိွထားလွ်င္ ပိုမို လြယ္ကူ၏။
- ထိုအက်င့္ ပ်က္ ေခါင္းေဆာင္ တို႔ကို လိုအပ္ သလို- ရံွဳ႕ခ်။ လိုအပ္ သလို- ေထာက္ခံ ေပးျခင္း ျဖင့္- ေနာက္ဆံုးတြင္- ထိုႏိုင္ငံ တို႔မွ လူတို႔သည္ သယံဇာတ ၏ အက်ိဳးကို ခံစားခြင့္ မရၾကပဲ- သူခိုးေစ်းျဖင့္- ျပည္ပ သို႔ တင္ပို႔ၾကရ၏။ (အာဖရိက စိန္မ်ား မွ အစ- အေရွ႕အလယ္ပိုင္း ေရနံ ကိစၥမ်ား အဆံုး)
ဤသည္ကို သယံဇာတ က်ိန္စာ ဟူ၍ အခ်ိဳ႕က ေခၚၾက၏။
အမွန္က မည္သည့္ သယံဇာတ က က်ိန္စာ မတိုက္ပါ။ ထိုက်ိန္စာ ကို ဖန္တီးေသာ ေမွာ္ဆရာ မ်ားကိုကား အျခား တစ္ဘက္တြင္- ေက်းဇူးရွင္ အထင္႐ိွေနၾက၏။
မေကာင္းေသာ ျဖစ္ရပ္မ်ားကို ေနာက္ကြယ္မွ တိတ္တဆိတ္ ဖန္တီး ေနၾကသူမ်ား အေနျဖင့္- ေဒသမ်ား ခြဲထြက္လာလွ်င္ - ရင္းႏီွးျမဳပ္ႏွံ မွဳ ျပဳရန္ ေငြထုပ္ကိုင္ ေစာင့္ေနၾက၏။ ထိုေငြထုပ္ ထဲမွ အခ်ိဳ႕ အ၀က္ ကိုလည္း- ဦးစြာ ပထမ အေနျဖင့္- ခြဲထြက္ ေရး ကိစၥမ်ား ျဖစ္လာေစရန္ သိုသို သိပ္သိပ္ လွ်ိဳ႕၀ွက္၀ွက္ ျဖင့္- အႀကိဳ အသံုးျပဳၿပီးလည္း ျဖစ္၏။ အနည္းငယ္ေသာ- ေငြ ကို ရသူတို႔က- ေနာင္ခါ လာ ေနာင္ေစ်း- တစ္သက္လံုး မကိုင္ႏိုင္ေသာ ေငြကို ရလာမည္. အျခားေသာ မိမိ အက်ိဳးလည္း ရလာမည့္ အေနအထား ေရာက္လာ ေသာ အခါ- လူမဆန္ ေသာ အလုပ္တို႔ကို လုပ္လားယင္း--
- ပထမ ဦးစြာ- ဘာသာေရး ကို ျဖစ္ေစ၊ လူမ်ိဳးေရး ကို ျဖစ္ေစ- အေၾကာင္းခံေသာ ပဋိပကၡကို ဖန္တီးေတာ့၏။ (အခ်ိဳ႕ေသာ ေဒသမ်ား တြင္- မူလ ကတည္းက အေၾကာင္းခံ ရိွၿပီး ျဖစ္ေသာေၾကာင့္- ပဋိပကၡ ဖန္တီး ရသည္မွာ အလြန္လြယ္ကူ သြား၏။
- ထိုေနာက္တြင္ေတာ့- လူမဆန္ေသာ သတ္ျဖတ္မွဳမ်ား- တစ္နည္း အားျဖင့္- (ရံဖန္ ရံခါ မ်ိဳးဆက္ျဖဳတ္ သတ္ျဖတ္ေရး ဟု အမည္တြင္ေသာ အဆင့္သို႔ ေရာက္သြား၏။)
ႏွစ္မၾကာမီ က ခြဲထြက္ ေပၚေပါက္သြားေသာ- အေရွ႕ တီေမာ ႏိုင္ငံသည္လည္း ထိုနည္း ႏွင္ႏွင္ ျဖစ္၏။
တီေမာ ေခါင္းေဆာင္မ်ား အေနျဖင့္- ႏိုင္ငံျခား ႏွင့္ ခ်ဳပ္ဆိုေသာ ေရနံ ႏွင့္ သဘာ၀ ဓါတ္ေငြ႕မ်ား ေၾကာင့္ ခ်မ္းသာ သြားေသာ္လည္း- ေစာေစာက ဇတ္နာ ခဲ့ရသည့္ ျပည္သူ႕ ဘ၀မွာ မေျပာင္းလဲ-
ထိုနည္းတူ- လူတိုင္း ၾကားဘူးၾကေသာ- ကမာၻေက်ာ္ ပနားမား တူးေျမာင္း ႀကီး႐ိွရာ ပနားမား ႏိုင္ငံသည္ တစ္ခ်ိန္က- ကိုလံဘီယာ ႏိုင္ငံ၏ ေဒသ တစ္ခု ျဖစ္၏။ တူးေျမာင္း ႀကီး ၿပီးသြားေသာ အခါ- ခြဲထြက္ ေရးမ်ား အလိုလို ေပၚလာ၏။ ထို႕ေၾကာင့္- USS Nashville ေခၚ စစ္သေဘၤာႀကီး ျဖင့္- ပို႕လႊတ္ၿပီး ေနာက္တြင္- ပနားမား ႏိုင္ငံသည္ ကိုလံဘီယာ ႏိုင္ငံ မွ ခြဲထြက္ခြင့္ ရသြားၿပီး ေနာက္- ခ်ယ္လွယ္ခြင့္ ရေစရန္- အက်င့္ပ်က္ ေခါင္းေဆာင္ Manuel Noriega အာဏာ ရလာေစ ခဲ့ၿပီး- ေနာင္ ၄င္းႏွင့္ ျပႆနာ ေပၚေသာ အခါတြင္ - နာမည္ဆိုးတပ္ ေခ်မွဳန္း ရျပန္ေတာ့၏။
- အီရန္ ရွားဘုရင္-
- အီေကြေဒါ ႏိုင္ငံ-
- မ်ားစြာေသာ အာဖရိက ႏွင့္ ေတာင္အေမရိက ႏိုင္ငံမ်ား..မဆံုးႏိုင္ေသာ စာရင္းျဖစ္၏။ စိတ္၀င္စားသူမ်ား- ႏိုင္ငံ တကာ သမိုင္းကို အေသးစိတ္ ေလ့လာၾကေစ လိုပါသည္။
ျမန္မာ ႏိုင္ငံ ႏွင့္ ပတ္သက္၍- အဆင့္ဆင့္ေသာ ဗ်ဴဟာ ရာႏွင့္ ခ်ီ၍ မ်ားစြာ ႐ိွသည္ ဟုလည္း နားလည္မိ၏။ ေလာေလာဆယ္ ကိစၥ၊ ရခိုင္ ေဒသ ကိစၥ၊ တစ္ခု ကိုပင္ ၾကည့္ပါက-
ေနာင္တစ္ခ်ိန္ တြင္ ရခိုင္ ေဒသကို- (ဘီဘီစီ ေျမပံုတြင္- သံပရာ ဦးထုပ္ ေဆာင္းျဖင့္ ေဖၚျပထားေသာ ပံုအတိုင္း ျဖစ္လာရန္ ပကတိ အစီအစဥ္ ႐ိွထား သည္ကို
- တစ္ဘက္မွ ဗိန္းေဗာင္း တီးေပးေနသူမ်ား။
- တစ္ဘက္မွ ေခါင္းစဥ္ အမ်ိဳးမ်ိဳး တပ္၍- ႏိုင္ငံတကာ သို႔ - အေရာင္ျခယ္ ပံုေဖၚ ေနျခင္းျဖင့္- ျမန္မာ အခ်င္းခ်င္း ေသြးကြဲ- လာေစ၏။
- ဘာသာမတူသူ တို႔ႏွင့္သာ အျမင္ကြဲျခင္း မဟုတ္ပဲ- ဘာသာတူျခင္းပါ အျမင္ကြဲလာ၏။
- ႏိုင္ငံတကာ မွ- အထင္အျမင္ မွားလာေသာ္- သို႔မဟုတ္ ျမန္မာ ႏိုင္ငံတြင္ အၾကမ္းဘက္ ကိစၥမ်ား ေပၚေပါက္ လာသည္ ဟု ျမင္လာရေသာ္- ၄င္းတို႔၏ လိုယင္း သို႔- ေစာလ်င္ စြာ ေရာက္မည္ ျဖစ္ၿပီး- ျမန္မာတို႔သည္- လိမၼာပါးနပ္စြာ၊ အၾကမ္းမဘက္ စဥ္းစား ႏိုင္ေသာ္- ..ပေယာဂ ဆရာတို႔ အၾကံပ်က္၍- ေနာက္တစ္မ်ိဳး ၾကံၾကရေပ ဦးေတာ့မည္။